Πρόγραμμα Σπουδών – Μαθήματα

📖 Περιεχόμενο Μαθήματος

Το μάθημα εισάγει τις βασικές έννοιες, στρατηγικές και αρχιτεκτονικές του ψηφιακού μετασχηματισμού σε τουριστικές επιχειρήσεις, οργανισμούς και προορισμούς. Εξετάζεται ο ρόλος των πληροφοριακών συστημάτων στη λειτουργία και ανάπτυξη τουριστικών οργανισμών, με έμφαση σε συστήματα όπως PMS, CRM, ERP, CMS, channel managers και data platforms. Αναλύεται η αξιοποίηση δεδομένων για τη βελτιστοποίηση της εμπειρίας πελάτη και τη λήψη αποφάσεων, καθώς και η ενσωμάτωση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης, όπως προσωποποίηση υπηρεσιών, πρόβλεψη ζήτησης, δυναμική τιμολόγηση, chatbots, recommender systems και sentiment analysis. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε ζητήματα διακυβέρνησης δεδομένων, κυβερνοασφάλειας, ιδιωτικότητας και ηθικής χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης. Το μάθημα περιλαμβάνει μελέτες περίπτωσης από επιχειρήσεις φιλοξενίας, μεταφορών, ψηφιακές πλατφόρμες (OTAs) και οργανισμούς διαχείρισης προορισμών (DMOs), καθώς και εφαρμοσμένες ασκήσεις.

🎯 Μαθησιακά Αποτελέσματα

• Κατανοούν τις βασικές έννοιες και στρατηγικές του ψηφιακού μετασχηματισμού στον τουριστικό τομέα.
• Αναγνωρίζουν τον ρόλο και τη λειτουργία των πληροφοριακών συστημάτων (PMS, CRM, ERP, CMS, data platforms).
• Κατανοούν τις βασικές αρχές εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης στον τουρισμό.
• Κατανοούν ζητήματα διακυβέρνησης δεδομένων, κυβερνοασφάλειας και ηθικής της ΤΝ.
• Αναλύουν ψηφιακές στρατηγικές τουριστικών επιχειρήσεων και οργανισμών.
• Αξιολογούν την καταλληλότητα πληροφοριακών συστημάτων σε διαφορετικά επιχειρησιακά περιβάλλοντα.
• Εφαρμόζουν βασικές τεχνικές ανάλυσης δεδομένων και αξιοποίησης ΤΝ (π.χ. personalization, forecasting, sentiment analysis).
• Σχεδιάζουν απλές λύσεις ψηφιακού μετασχηματισμού σε τουριστικούς οργανισμούς.
• Συνθέτουν τεχνολογικές και διοικητικές γνώσεις για τη λήψη αποφάσεων.
• Αξιολογούν τις επιπτώσεις της ΤΝ σε επιχειρησιακό και κοινωνικό επίπεδο.
• Αναπτύσσουν κριτική προσέγγιση σε ζητήματα ψηφιακής καινοτομίας.
• Λαμβάνουν υπόψη ηθικές και κανονιστικές διαστάσεις στην αξιοποίηση δεδομένων.

📖 Περιεχόμενο Μαθήματος

Η στρατηγική διοίκηση στον ψηφιακό τουρισμό ενσωματώνει όλες τις διαστάσεις λειτουργίας των τουριστικών οργανισμών, των προορισμών και των ψηφιακών οικοσυστημάτων και αποσκοπεί στην αξιοποίηση της γνώσης και των ικανοτήτων που αποκτήθηκαν σε άλλα μαθήματα του προγράμματος. Περιλαμβάνει τις κάτωθι ενότητες:

• Εισαγωγικές Έννοιες για τη Στρατηγική Διοίκηση στον Ψηφιακό Τουρισμό.
• Ψηφιακή Διακυβέρνηση, Δεδομένα και Επιχειρηματική Ηθική στον Τουρισμό.
• Ανάλυση Εξωτερικού και Εσωτερικού Περιβάλλοντος στον Ψηφιακό Τουρισμό.
• Διαμόρφωση Στρατηγικής στον Ψηφιακό Τουρισμό και Επίπεδα Στρατηγικής.
• Ανταγωνιστικό Πλεονέκτημα και Ψηφιακή Ανταγωνιστικότητα Τουριστικών Οργανισμών και Προορισμών.
• Στρατηγική Διοίκηση Ψηφιακού Τουρισμού για Οργανισμούς και Προορισμούς: Αρχές, Δομές και Λειτουργικά Μοντέλα.
• Ανάλυση Ψηφιακού Τουριστικού Περιβάλλοντος: Αγορές, Πλατφόρμες, Stakeholders, Κίνδυνοι και Βιωσιμότητα.
• Στρατηγικά Μοντέλα και Εργαλεία στον Ψηφιακό Τουρισμό (Value Proposition, Digital Business Models, Customer Experience, Data Analytics).
• Υλοποίηση Στρατηγικής στον Ψηφιακό Τουρισμό σε Μικρούς και Μεγάλους Οργανισμούς και Προορισμούς.
• Αξιολόγηση Στρατηγικής στον Ψηφιακό Τουρισμό: Δείκτες Απόδοσης, Ψηφιακά KPIs και Metrics.
• Μελέτες Περιπτώσεων στον Ψηφιακό Τουρισμό – Υλοποίηση Στρατηγικής.
• Μελέτες Περιπτώσεων στον Ψηφιακό Τουρισμό – Αξιολόγηση Στρατηγικής.
• Τελική Ανασκόπηση και Σύνθεση της Διαδικασίας Στρατηγικού Μάνατζμεντ Εκδηλώσεων.

🎯 Μαθησιακά Αποτελέσματα

• Εξηγούν τις βασικές έννοιες του στρατηγικού μάνατζμεντ στον ψηφιακό τουρισμό και τη σημασία τους στον σχεδιασμό, στη διοίκηση και στη βιώσιμη ανάπτυξη τουριστικών οργανισμών και προορισμών.
• Αναπτύσσουν πλήρες στρατηγικό πλάνο για έναν τουριστικό οργανισμό, έναν προορισμό ή μία ψηφιακή πλατφόρμα, λαμβάνοντας υπόψη τη στρατηγική τοποθέτηση, τους εμπλεκόμενους φορείς, τα διαθέσιμα δεδομένα, τους τεχνολογικούς πόρους, τους κινδύνους και τον κύκλο ζωής των ψηφιακών υπηρεσιών.
• Σχεδιάζουν και εφαρμόζουν στρατηγικές υλοποίησης σε ψηφιακά περιβάλλοντα, με έμφαση στη διαχείριση εμπειρίας χρήστη, τη λειτουργική οργάνωση ψηφιακών καναλιών, τη διακυβέρνηση δεδομένων, τη διαχείριση κρίσεων και την αξιοποίηση καινοτόμων τεχνολογιών.
• Αξιολογούν ποσοτικά και ποιοτικά τα αποτελέσματα στρατηγικών στον ψηφιακό τουρισμό, λαμβάνοντας υπόψη δείκτες απόδοσης που σχετίζονται με την εμπλοκή χρηστών, την αποτελεσματικότητα καναλιών, την ικανοποίηση επισκεπτών και τη συνολική αξία για τον προορισμό και τους εμπλεκόμενους φορείς.

📖 Περιεχόμενο Μαθήματος

Το μάθημα εστιάζει στον στρατηγικό σχεδιασμό και την υλοποίηση ψηφιακών στρατηγικών μάρκετινγκ στον τουρισμό, ενσωματώνοντας δεδομένα, τεχνητή νοημοσύνη, analytics και σχεδιασμό εμπειρίας σε σύνθετα και δυναμικά τουριστικά οικοσυστήματα (επιχειρήσεις και προορισμούς). Προσεγγίζει το ψηφιακό μάρκετινγκ όχι ως σύνολο εργαλείων, αλλά ως ολοκληρωμένο σύστημα στρατηγικής αξίας και δημιουργίας ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Αναλύεται η εξέλιξη του ψηφιακού οικοσυστήματος στον τουρισμό και η συμπεριφορά του σύγχρονου ψηφιακού ταξιδιώτη, από το στάδιο της έμπνευσης έως τη μετα-ταξιδιωτική διάδραση (post-trip engagement). Εξετάζονται μοντέλα στρατηγικού σχεδιασμού (π.χ. SOSTAC), τεχνικές ανάλυσης ανταγωνιστικού περιβάλλοντος (SWOT, benchmarking), καθώς και η ανάπτυξη buyer personas και value propositions για τουριστικές επιχειρήσεις και προορισμούς. Το μάθημα εμβαθύνει στον σχεδιασμό omnichannel funnel και customer journeys, με έμφαση στο experience design, την προσωποποίηση (personalization logic), τη διαχείριση ψηφιακών σημείων επαφής (touchpoints) και τη βελτιστοποίηση εμπειρίας χρήστη (UX). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα marketing analytics, στον σχεδιασμό KPI frameworks, ενώ εξετάζονται επίσης καινοτόμα ψηφιακά επιχειρηματικά μοντέλα στον τουρισμό (platform economy, shared economy, digital marketplaces). Το μάθημα ολοκληρώνεται με εφαρμοστικό εργαστηριακό μέρος, στο οποίο οι φοιτητές αναπτύσσουν ολοκληρωμένο Digital Marketing Plan για τουριστική επιχείρηση ή προορισμό, ενσωματώνοντας στρατηγική, funnel design, personalization, KPI dashboard και μετρήσιμους δείκτες απόδοσης.

🎯 Μαθησιακά Αποτελέσματα

• Αναλύουν κριτικά τις σύγχρονες θεωρίες και μοντέλα ψηφιακού μάρκετινγκ σε πλαίσιο τουριστικών οικοσυστημάτων.
• Ερμηνεύουν τον ρόλο των δεδομένων, της τεχνητής νοημοσύνης και των ψηφιακών καναλιών στη διαμόρφωση της τουριστικής εμπειρίας.
• Συνδέουν στρατηγικές branding προορισμών με omnichannel digital περιβάλλοντα.
• Σχεδιάζουν ολοκληρωμένο digital marketing funnel και customer journey σε πολυκαναλικό περιβάλλον.
• Επιλέγουν και τεκμηριώνουν κατάλληλα εργαλεία (SEO, SEM, Social, Automation, CRM, AI-based personalization) με βάση στρατηγικούς στόχους.
• Αναπτύσσουν KPI frameworks και αξιολογούν καμπάνιες με χρήση analytics και βασικών αρχών attribution.
• Συνθέτουν καμπανιακό πλάνο που ενσωματώνει experience design και τεχνολογίες προσωποποίησης.
• Διαμορφώνουν τεκμηριωμένες στρατηγικές αποφάσεις σε σύνθετα και αβέβαια τουριστικά περιβάλλοντα.
• Συνδυάζουν δεδομένα αγοράς, τεχνολογικές δυνατότητες και δημιουργικό σχεδιασμό για παραγωγή μετρήσιμης αξίας.
• Παρουσιάζουν με σαφήνεια στρατηγικές προτάσεις σε εξειδικευμένο και μη εξειδικευμένο κοινό.

📖 Περιεχόμενο Μαθήματος

Το μάθημα έχει έναν δυσδιάστατο χαρακτήρα συνδυάζοντας τις βασικές αρχές της τουριστικής οικονομικής (π.χ. επίδραση τιμών, ελεύθερου χρόνου στη ζήτηση, επίδραση εποχικότητας, ανάπτυξη οικονομιών κλίμακας και φάσματος, διάρθρωση κόστους καταλυμάτων: πλευρά της προσφοράς) με τις επιπτώσεις της ψηφιακής καινοτομίας στη ζήτηση, στην προσφορά, στην παραγωγικότητα και στη δομή των αγορών. Συγκεκριμένα, αναλύονται η συμπεριφορά των ταξιδιωτών (π.χ. προτιμήσεις-επιλογές προορισμών καταλυμάτων βάσει διαδικτυακών αξιολογήσεων άλλων ταξιδιωτών) και των επιχειρήσεων σε ψηφιακά περιβάλλοντα (π.χ. επίδραση των ψηφιακών πλατφορμών/marketplaces στον ανταγωνισμό των τουριστικών επιχειρήσεων και στη διαπραγματευτική ισχύ τους). Αναλύεται η λογική της λειτουργίας της οικονομίας διαμοιρασμού (sharing economy) στον τουρισμό με αναφορές στη μείωση του κόστους συναλλαγής και της αξιοποίησης αδρανών πόρων. Επιπλέον, εξετάζεται η επίδραση της δυναμικής τιμολόγησης (διάκριση τιμών 1ου, 2ου, 3ου βαθμού) στα καταλύματα και στα αεροπορικά εισιτήρια, στο revenue management των αντίστοιχων επιχειρήσεων. Πρόσθετα, αναλύονται δείκτες και δεδομένα τουριστικής δραστηριότητας συνδυαστικά με τις οικονομικές επιπτώσεις της τουριστικής ανάπτυξης στους προορισμούς, με όρους αύξησης επενδύσεων και συνακόλουθα απασχόλησης και δημοσίων εσόδων (θετικές συνέπειες), ενώ παράλληλα εξετάζονται και δυνητικά δυσμενείς συνέπειες για την τοπική κοινωνία όπως η αύξηση των τιμών στις κατοικίες. Ακόμη, παρουσιάζονται τα κυριότερα μέτρα απόδοσης για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της κερδοφορίας επενδύσεων (π.χ. ROI Return of Investment) και παράλληλα τίθενται σε εφαρμογή βάσει ρεαλιστικών σεναρίων επενδύσεων σε σύγχρονες τεχνολογίες και ψηφιακά προϊόντα στον τουρισμό. Τέλος, πέραν του θεωρητικού υποβάθρου του μαθήματος αναλύονται και πραγματικά δεδομένα (επίδρασης του ψηφιακού μετασχηματισμού στα οικονομικά του τουριστικού κλάδου), εξετάζονται case studies και αξιολογούνται δημόσιες πολιτικές και σενάρια ως προς τις επιπτώσεις τους στην τουριστική βιομηχανία (π.χ. ποιες οι επιπτώσεις της αύξησης του φόρου διαμονής).

🎯 Μαθησιακά Αποτελέσματα

• Αναλύουν τις βασικές αρχές της τουριστικής οικονομικής (ζήτηση, προσφορά, ελαστικότητες, διαρθρωτικά χαρακτηριστικά αγορών).
• Ερμηνεύουν τα αποτελέσματα δεικτών τουριστικής δραστηριότητας.
• Ερμηνεύουν τις επιπτώσεις της ψηφιακής καινοτομίας στη ζήτηση τουριστικών υπηρεσιών, αξιολογώντας τον ρόλο της πληροφόρησης, των online κριτικών, των αλγορίθμων σύστασης και της μείωσης του κόστους αναζήτησης στη διαμόρφωση των αγοραστικών αποφάσεων.
• Ερμηνεύουν τις επιπτώσεις της δυναμικής τιμολόγησης στη διαμόρφωση της τουριστικής ζήτησης και στα έσοδα των τουριστικών επιχειρήσεων.
• Αναλύουν τα χαρακτηριστικά της sharing economy και ερμηνεύουν τις συνέπειες που επιφέρει στην ανάπτυξη του τουριστικού κλάδου.
• Αναλύουν τη μεταβολή της προσφοράς και της παραγωγικότητας των τουριστικών επιχειρήσεων υπό το πρίσμα της αυτοματοποίησης, της ανάλυσης δεδομένων (data analytics), της τεχνητής νοημοσύνης και των ψηφιακών καναλιών διανομής.
• Αναλύουν τη συμπεριφορά ταξιδιωτών και επιχειρήσεων σε ψηφιακά περιβάλλοντα.
• Αξιολογούν τις οικονομικές επιπτώσεις της τουριστικής δραστηριότητας σε προορισμούς.
• Αξιολογούν βάσει οικονομικών κριτηρίων τη σκοπιμότητα πραγματοποίησης επενδύσεων σε τεχνολογίες αιχμής και ψηφιακά προϊόντα.
• Αναπτύσσουν τεκμηριωμένες προτάσεις πολιτικής (policy recommendations) ή επιχειρηματικής στρατηγικής για την προώθηση της ψηφιακής καινοτομίας στον τουριστικό κλάδο.

📖 Περιεχόμενο Μαθήματος

Το μάθημα εξετάζει τον ψηφιακό μετασχηματισμό των λειτουργιών της Διοίκησης Ανθρώπινων Πόρων (ΔΑΠ) στον τουριστικό κλάδο. Εστιάζει στη χρήση τεχνολογικών εργαλείων και την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στις διαδικασίες του προγραμματισμού, της προσέλκυσης και επιλογής, εκπαίδευσης και ανάπτυξης, της αξιολόγησης, καθώς και διατήρησης ταλέντων και δέσμευσης εργαζομένων σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από υψηλή εποχικότητα και πολυπολιτισμικότητα. Παράλληλα, διερευνώνται οι επιπτώσεις των διεθνών ψηφιακών τάσεων (automation, platform work, remote εργασιακά μοντέλα) στον σχεδιασμό ρόλων και στη διαχείριση ταλέντων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στρατηγική διάσταση, μέσα από την ανάπτυξη δεξιοτήτων (reskilling/upskilling) και τη διαχείριση αλλαγής σε περιβάλλοντα καινοτομίας, διασφαλίζοντας ότι το ανθρώπινο δυναμικό παραμένει ανταγωνιστικό στην εποχή της αυτοματοποίησης. Το μάθημα εμβαθύνει στην αξιοποίηση των Πληροφοριακών Συστημάτων HR (HRIS) και στην ανάλυση δεδομένων (HR Analytics) για την τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων (Evidence-Based HRM). Παράλληλα, εξετάζονται σύγχρονες έννοιες όπως η Εμπειρία του Εργαζομένου (Employee Experience) και η βελτίωση αυτής (Employee Journey). Το μάθημα ολοκληρώνεται με την ενσωμάτωση αρχών βιωσιμότητας και συμπερίληψης. Τέλος, το μάθημα προσεγγίζει κριτικά τα ηθικά και νομικά ζητήματα (GDPR, αλγοριθμική μεροληψία) που προκύπτουν από τη χρήση των δεδομένων των εργαζομένων, προσφέροντας στους φοιτητές τα εφόδια για την εφαρμογή πολιτικών υβριδικής ή εξ αποστάσεως εργασίας και τη δημιουργία HR dashboards.

🎯 Μαθησιακά Αποτελέσματα

• Αναλύουν κριτικά τη μετάβαση από το παραδοσιακό στο Ψηφιακό HRM, αξιολογώντας πώς οι διεθνείς τάσεις (automation, platform work) αναδιαμορφώνουν τους ρόλους και τη διαχείριση ταλέντων στον τουρισμό.
• Αναπτύσσουν στρατηγικές επανακατάρτισης (reskilling) και αναβάθμισης δεξιοτήτων (upskilling), διασφαλίζοντας την ανταγωνιστικότητα του ανθρώπινου δυναμικού απέναντι στην αυτοματοποίηση.
• Αξιολογούν και επιλέγουν κατάλληλα Πληροφοριακά Συστήματα HR (HRIS) και εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) για τη βελτιστοποίηση του προγραμματισμού, της προσέλκυσης και της επιλογής προσωπικού, της εκπαίδευσης και ανάπτυξης, της αξιολόγησης εργαζομένων.
• Εφαρμόζουν τεχνικές ανάλυσης δεδομένων (HR Analytics) για την εξαγωγή συμπερασμάτων και την εφαρμογή "Τεκμηριωμένης Διοίκησης" (Evidence-Based HRM) στις τουριστικές επιχειρήσεις.
• Συνθέτουν και παραμετροποιούν ψηφιακά HR Dashboards για την παρακολούθηση KPIs που αφορούν την εποχικότητα, την απόδοση και τη διατήρηση των εργαζομένων.
• Σχεδιάζουν και χαρτογραφούν τη "Διαδρομή του Εργαζομένου" (Employee Journey), χρησιμοποιώντας ψηφιακά εργαλεία για την ενίσχυση της δέσμευσης (engagement) και της συνολικής εμπειρίας (Employee Experience).
• Διαμορφώνουν ολοκληρωμένες πολιτικές για υβριδικά και εξ αποστάσεως μοντέλα εργασίας, προσαρμοσμένα στις ιδιαιτερότητες της τουριστικής βιομηχανίας (frontline vs back-office).
• Αναγνωρίζουν και αντιμετωπίζουν ηθικά ζητήματα, όπως η αλγοριθμική μεροληψία (algorithmic bias) και οι κίνδυνοι στην προστασία προσωπικών δεδομένων (GDPR).
• Ενσωματώνουν αρχές βιωσιμότητας και συμπερίληψης στον σχεδιασμό των ψηφιακών συστημάτων HR, προωθώντας ένα δίκαιο και πολυπολιτισμικό εργασιακό περιβάλλον.

📖 Περιεχόμενο Μαθήματος

Σκοπός του μαθήματος είναι να καλύψει τις βασικές αρχές της Χρηματοοικονομικής Διοίκησης των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον κλάδο τουρισμού και φιλοξενίας, αποτιμώντας παράλληλα ψηφιακές επενδύσεις στο συγκεκριμένο κλάδο. Το περιεχόμενο του μαθήματος περιλαμβάνει τις παρακάτω βασικές θεματικές ενότητες:

• Εισαγωγή στη χρηματοοικονομική διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων στο σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον.
• Χρονική αξία του χρήματος.
• Ανάλυση οικονομικών καταστάσεων με χρήση αριθμοδεικτών.
• Χρήση της χρηματοοικονομικής πληροφορίας για τη λήψη αποφάσεων.
• Αξιολόγηση επενδύσεων τουριστικών επιχειρήσεων.
• Κίνδυνος και απόδοση επενδύσεων.
• Διαχείριση κινδύνου.
• Αποτίμηση ψηφιακών επενδύσεων.
• Κόστος Κεφαλαίου.

🎯 Μαθησιακά Αποτελέσματα

• Αντιλαμβάνονται την έννοια της Χρηματοοικονομικής Διοίκησης στο σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον.
• Κατανοούν την έννοια της χρονικής αξίας του χρήματος.
• Αναλύουν τις οικονομικές καταστάσεις επιχειρήσεων τουρισμού και φιλοξενίας, υπολογίζοντας και ερμηνεύοντας χρηματοοικονομικούς δείκτες.
• Κάνουν χρήση των χρηματοοικονομικών πληροφοριών για τη λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων, αντιλαμβανόμενοι παράλληλα διεθνείς και εγχώριους κινδύνους.
• Αξιολογούν τα επενδυτικά σχέδια μιας τουριστικής επιχείρησης.
• Κατανοούν τη σύνδεση μεταξύ κινδύνου και απόδοσης.
• Διαχειρίζονται τον κίνδυνο.
• Αποτιμούν ψηφιακές επενδύσεις.
• Αντιλαμβάνονται και υπολογίζουν το κόστος κεφαλαίου της επιχείρησης.

📖 Περιεχόμενο Μαθήματος

Το μάθημα εξετάζει τον ρόλο της γνώσης και της καινοτομίας στον ψηφιακό μετασχηματισμό του τουρισμού. Αναλύονται οι τρόποι με τους οποίους οι τουριστικοί οργανισμοί δημιουργούν, αποθηκεύουν, μοιράζονται και αξιοποιούν γνώση για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της οργανωσιακής απόδοσης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην οργανωσιακή μάθηση, στην ανάπτυξη κουλτούρας καινοτομίας και στη διαχείριση γνώσης σε ψηφιακά περιβάλλοντα. Εξετάζονται μοντέλα ανοιχτής καινοτομίας, συνεργασίες μεταξύ επιχειρήσεων, startups, πανεπιστημίων και δημόσιων φορέων, καθώς και η λειτουργία καινοτομικών οικοσυστημάτων στον τουρισμό. Το μάθημα καλύπτει εργαλεία και πλατφόρμες διαχείρισης γνώσης και συνεργασίας, καθώς και διαδικασίες ανάπτυξης καινοτομίας (innovation pipelines), αξιολόγησης ιδεών και σχεδιασμού νέων προϊόντων και υπηρεσιών. Εξετάζεται επίσης η έννοια της data-driven innovation και η αξιοποίηση δεδομένων για την υποστήριξη της καινοτομίας. Περιλαμβάνονται εργαστήρια και εφαρμογές, όπως innovation canvas, σχεδιασμός roadmaps και ανάπτυξη καινοτόμων προτάσεων για τουριστικούς οργανισμούς και προορισμούς.

🎯 Μαθησιακά Αποτελέσματα

• Κατανοούν τις βασικές έννοιες της διαχείρισης γνώσης και της καινοτομίας στον τουρισμό.
• Αναγνωρίζουν τους μηχανισμούς δημιουργίας, αποθήκευσης και διάχυσης γνώσης σε οργανισμούς.
• Κατανοούν την έννοια της οργανωσιακής μάθησης και της κουλτούρας καινοτομίας.
• Γνωρίζουν μοντέλα ανοιχτής καινοτομίας και συνεργατικών οικοσυστημάτων.
• Κατανοούν τις αρχές data-driven innovation στον τουρισμό.
• Αναλύουν συστήματα και πρακτικές διαχείρισης γνώσης σε τουριστικούς οργανισμούς.
• Σχεδιάζουν διαδικασίες καινοτομίας (innovation pipelines).
• Αξιολογούν ιδέες και καινοτόμες προτάσεις (idea evaluation frameworks).
• Χρησιμοποιούν εργαλεία καινοτομίας (innovation canvas, roadmaps, collaborative platforms).
• Αναπτύσσουν προτάσεις για νέα προϊόντα ή υπηρεσίες στον τουρισμό.
• Συνθέτουν γνώση από διαφορετικά πεδία για την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων.
• Συνεργάζονται σε διεπιστημονικά και πολυ-οργανωσιακά περιβάλλοντα.
• Λαμβάνουν στρατηγικές αποφάσεις σχετικά με την καινοτομία και τη διαχείριση γνώσης.
• Αναπτύσσουν κριτική σκέψη σχετικά με τη βιωσιμότητα και τον αντίκτυπο της καινοτομίας.
• Διαχειρίζονται καινοτομικές πρωτοβουλίες σε ψηφιακά τουριστικά οικοσυστήματα.

📖 Περιεχόμενο Μαθήματος

Το περιεχόμενο του μαθήματος περιλαμβάνει τις παρακάτω βασικές θεματικές ενότητες:

• Εισαγωγή στη Διαχείριση Κρίσεων στον Ψηφιακό Τουρισμό.
• Το Ψηφιακό Περιβάλλον Κινδύνων στον Τουρισμό.
• Υβριδικές Κρίσεις (Φυσικές, Υγειονομικές, Γεωπολιτικές) σε Ψηφιακό Περιβάλλον.
• Μοντέλα Διαχείρισης κρίσεων στον Ψηφιακό Τουρισμό.
• Διακυβέρνηση και Στρατηγικός Σχεδιασμός Κρίσεων.
• Έγκαιρη Αναγνώριση και Πρόβλεψη Ψηφιακής Κρίσης.
• Ψηφιακή Επικοινωνία σε Συνθήκες Κρίσης.
• Διαχείριση Ψηφιακής Φήμης και Αποκατάσταση Εμπιστοσύνης.
• Κυβερνοασφάλεια στον Τουρισμό.
• Επιχειρησιακή Συνέχεια και Ψηφιακή Ανθεκτικότητα.

🎯 Μαθησιακά Αποτελέσματα

• Ορίζουν και αναλύουν τις έννοιες της κρίσης και της ψηφιακής κρίσης στο τουριστικό οικοσύστημα.
• Αναγνωρίζουν ψηφιακούς κινδύνους που μπορεί να οδηγήσουν σε κρίση.
• Αναλύουν τα στάδια του κύκλου ζωής μιας ψηφιακής κρίσης.
• Προσδιορίζουν τις πηγές και τις μορφές κρίσεων.
• Εντοπίζουν τους δείκτες έγκαιρης προειδοποίησης (early warning signals) μέσω εργαλείων social listening, analytics και AI.
• Αξιολογούν τον ρόλο της ψηφιακής επικοινωνίας στη διαχείριση κρίσεων.
• Προγραμματίζουν τις απαιτούμενες ενέργειες προετοιμασίας τουριστικών επιχειρήσεων σε περίπτωση ψηφιακής κρίσης.
• Κριτικά αξιολογούν διεθνείς μελέτες περίπτωσης ψηφιακών κρίσεων στον τουρισμό.

📖 Περιεχόμενο Μαθήματος

Το μάθημα εξετάζει τη σύνδεση βιωσιμότητας και ψηφιακού μετασχηματισμού στον τουρισμό, με έμφαση στο πλαίσιο ESG και στις διαδικασίες μέτρησης και αναφοράς επιδόσεων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη χωρική διάσταση της βιωσιμότητας και στη σχέση του τουρισμού με το τοπίο, τους φυσικούς πόρους και τη φέρουσα ικανότητα προορισμών. Αναλύεται ο ρόλος των ψηφιακών εργαλείων στη διαχείριση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, στη βιώσιμη κινητικότητα, στη διαχείριση ροών επισκεπτών και στη βελτιστοποίηση της χρήσης γης και υποδομών. Εξετάζεται επίσης η κοινωνική διάσταση του ESG σε επίπεδο τοπικών κοινοτήτων, χωρικής συνοχής και ποιότητας δημόσιου χώρου. Παρουσιάζονται βασικοί δείκτες, διεθνή frameworks και πρακτικές εφαρμογές (dashboards, reporting, πιστοποιήσεις), με έμφαση στη χρήση δεδομένων για τον σχεδιασμό βιώσιμων τουριστικών παρεμβάσεων σε επίπεδο επιχείρησης και προορισμού. Η διδασκαλία βασίζεται σε ανάλυση επιλεγμένων μελετών περίπτωσης, όπου εξετάζονται πραγματικές εφαρμογές ψηφιακών εργαλείων βιωσιμότητας σε τουριστικά τοπία και προορισμούς. Στο πλαίσιο του μαθήματος οι φοιτητές αναπτύσσουν ένα συνοπτικό ESG action plan, το οποίο ενσωματώνει χωρικές παραμέτρους και αρχές βιώσιμου σχεδιασμού.

🎯 Μαθησιακά Αποτελέσματα

• Αναλύουν το πλαίσιο ESG στον τουρισμό με χωρική προσέγγιση.
• Αξιολογούν ψηφιακά εργαλεία παρακολούθησης περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιδόσεων.
• Διαμορφώνουν τεκμηριωμένες προτάσεις βιώσιμου σχεδιασμού για τουριστικούς προορισμούς.

📖 Περιεχόμενο Μαθήματος

Το μάθημα εξετάζει σε βάθος την έννοια της προσβασιμότητας και της συμπερίληψης στον ψηφιακό τουρισμό, εστιάζοντας στον σχεδιασμό εμπειριών και υπηρεσιών που ανταποκρίνονται στις ανάγκες διαφορετικών ομάδων χρηστών. Παρουσιάζονται οι αρχές του καθολικού σχεδιασμού (universal design) και του inclusive design, καθώς και τα διεθνή πρότυπα προσβασιμότητας ψηφιακού περιεχομένου, όπως οι οδηγίες WCAG. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εφαρμογή των αρχών αυτών σε τουριστικές ιστοσελίδες, εφαρμογές, πλατφόρμες κρατήσεων και ψηφιακό περιεχόμενο προορισμών, αναδεικνύοντας τη σημασία της προσβασιμότητας ως κρίσιμο παράγοντα για τη βελτίωση της εμπειρίας χρήστη, την ενίσχυση του brand και τη συμμόρφωση με το κανονιστικό πλαίσιο. Παράλληλα, το μάθημα εισάγει μεθοδολογίες αξιολόγησης της προσβασιμότητας (accessibility audits) και εργαλεία ανάλυσης ψηφιακών διεπαφών, ενώ δίνει έμφαση στον σχεδιασμό inclusive user journeys και personas που αντικατοπτρίζουν τη διαφορετικότητα των επισκεπτών. Μέσα από μελέτες περίπτωσης και εφαρμοσμένα projects, οι φοιτητές καλούνται να εντοπίσουν προβλήματα προσβασιμότητας και να προτείνουν τεκμηριωμένες λύσεις βελτίωσης, συνδέοντας τη θεωρία με την πράξη. Το μάθημα αναδεικνύει τη στρατηγική διάσταση της προσβασιμότητας στον τουρισμό, ως στοιχείο κοινωνικής υπευθυνότητας, καινοτομίας και βιώσιμης ανάπτυξης.

🎯 Μαθησιακά Αποτελέσματα

• Κατανοούν τις αρχές universal design και inclusive design.
• Αναγνωρίζουν τα διεθνή πρότυπα προσβασιμότητας (WCAG).
• Αναλύουν τη σχέση προσβασιμότητας με customer experience και brand value.
• Κατανοούν το κανονιστικό πλαίσιο (EU accessibility directives).
• Σχεδιάζουν προσβάσιμες ψηφιακές τουριστικές εμπειρίες.
• Εκτελούν accessibility audits σε websites/apps.
• Δημιουργούν inclusive user journeys.
• Αναπτύσσουν προτάσεις βελτίωσης υπηρεσιών.
• Ενσωματώνουν τη συμπερίληψη σε στρατηγικές τουριστικών οργανισμών.
• Συνδυάζουν τεχνολογία, εμπειρία και κοινωνική υπευθυνότητα.
• Λαμβάνουν αποφάσεις με βάση δεδομένα και diverse user needs.

📖 Περιεχόμενο Μαθήματος

Το μάθημα εξετάζει τις Εναλλακτικές και Ειδικές Μορφές Τουρισμού στο πλαίσιο του ευρύτερου ψηφιακού μετασχηματισμού του τουριστικού κλάδου. Αναλύεται η μετάβαση από το μαζικό μοντέλο ανάπτυξης σε βιώσιμα, αυθεντικά και θεματικά μοντέλα, ως απάντηση στον υπερτουρισμό, στις περιβαλλοντικές πιέσεις και στις μεταβαλλόμενες προσδοκίες των σύγχρονων ταξιδιωτών. Παρουσιάζονται οι θεωρητικές βάσεις και οι βασικές μορφές (πολιτιστικός, αγροτουρισμός, γαστρονομικός, θρησκευτικός, υγείας/ευεξίας, περιπατητικός, αθλητικός), με έμφαση στη διαφοροποίηση, στη βιωσιμότητα και στον ρόλο τους στην περιφερειακή ανάπτυξη. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός προσεγγίζεται ως στρατηγικός μοχλός ανασχεδιασμού των εναλλακτικών μορφών, επιτρέποντας νέες μορφές εμπειρίας, διασύνδεσης και προστιθέμενης αξίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο στρατηγικό μάρκετινγκ των Εναλλακτικών Μορφών Τουρισμού σε ένα ψηφιακά διαμεσολαβημένο περιβάλλον. Εξετάζονται η τμηματοποίηση εξειδικευμένων αγορών, η ανάλυση συμπεριφοράς καταναλωτή, η διαμόρφωση πρότασης αξίας και η τοποθέτηση (positioning) θεματικών προϊόντων, σε συνδυασμό με σύγχρονα εργαλεία ψηφιακού μάρκετινγκ. Αναλύονται στρατηγικές branding, storytelling και εμπειρίας, καθώς και η αξιοποίηση κοινωνικών δικτύων, κοινοτήτων, πλατφορμών και e-commerce για τη στοχευμένη προώθηση niche αγορών. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά ως ολιστική αναδιάρθρωση του τρόπου με τον οποίο σχεδιάζονται, επικοινωνούνται και διανέμονται τα εναλλακτικά τουριστικά προϊόντα. Παράλληλα, το μάθημα αναδεικνύει τον ρόλο της ψηφιακής καινοτομίας στη δημιουργία βιώσιμων και ανταγωνιστικών οικοσυστημάτων εναλλακτικού τουρισμού. Η αξιοποίηση δεδομένων, η εξατομίκευση εμπειριών, τα ψηφιακά κανάλια διανομής και οι έξυπνες πλατφόρμες υποστηρίζουν τη διαφοροποίηση μικρών παρόχων και τοπικών κοινοτήτων, ενισχύοντας την αυθεντικότητα και την περιφερειακή ανάπτυξη. Μέσα από μελέτες περίπτωσης και εφαρμοσμένη ανάπτυξη στρατηγικού σχεδίου, οι φοιτητές καλούνται να συνθέσουν θεωρία, μάρκετινγκ και ψηφιακό μετασχηματισμό, διαμορφώνοντας ολοκληρωμένες προτάσεις για την ενίσχυση καινοτόμων εναλλακτικών μορφών τουρισμού σε ένα παγκοσμιοποιημένο και ψηφιακά μεταβαλλόμενο περιβάλλον.

🎯 Μαθησιακά Αποτελέσματα

• Αναλύουν κριτικά τις θεμελιώδεις έννοιες, θεωρητικές προσεγγίσεις και ερευνητικές σχολές που διέπουν τις εναλλακτικές μορφές τουρισμού και τον τουρισμό ειδικών ενδιαφερόντων σε διεθνές επίπεδο.
• Αξιολογούν τις επιπτώσεις του μαζικού τουρισμού (υπερτουρισμός, φέρουσα ικανότητα, περιβαλλοντική υποβάθμιση) και να τεκμηριώνουν την ανάγκη μετάβασης σε βιώσιμα, αυθεντικά και θεματικά μοντέλα ανάπτυξης.
• Ερμηνεύουν τις σύγχρονες τάσεις ζήτησης για αυθεντικές, βιωματικές και ποιοτικές εμπειρίες και να τις συσχετίζουν με το νέο πλαίσιο του υπεύθυνου και ήπιου τουρισμού.
• Σχεδιάζουν ολοκληρωμένες στρατηγικές ανάπτυξης, οργάνωσης και προώθησης προϊόντων εναλλακτικού τουρισμού, αξιοποιώντας τόσο παραδοσιακά όσο και ψηφιακά κανάλια διανομής και επικοινωνίας.
• Εφαρμόζουν εργαλεία ανάλυσης αγοράς και συμπεριφοράς καταναλωτή για τη διαμόρφωση διαφοροποιημένων θεματικών τουριστικών πακέτων.
• Ενσωματώνουν ψηφιακές τεχνολογίες (e-commerce, social media, mobile, data analytics) στον σχεδιασμό και την εμπορική αξιοποίηση εναλλακτικών μορφών τουρισμού.
• Αναπτύσσουν και αξιολογούν επιχειρηματικές ιδέες στον τομέα του εναλλακτικού τουρισμού με βάση κριτήρια βιωσιμότητας, τοπικής αυθεντικότητας και οικονομικής σκοπιμότητας.
• Διαχειρίζονται σύνθετα σχέδια ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού σε περιβάλλοντα αβεβαιότητας, λαμβάνοντας τεκμηριωμένες στρατηγικές αποφάσεις.
• Συνθέτουν θεωρητικές και εμπειρικές προσεγγίσεις για τη διαμόρφωση πολιτικών και παρεμβάσεων που ενισχύουν την περιφερειακή ανάπτυξη μέσω ήπιων και βιώσιμων μορφών τουρισμού.
• Ασκούν κριτική αξιολόγηση διεθνών και ελληνικών μελετών περίπτωσης και να διατυπώνουν προτάσεις βελτίωσης με έμφαση στην καινοτομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

📖 Περιεχόμενο Μαθήματος

Το μάθημα εξετάζει τον ρόλο των διεθνών ψηφιακών πλατφορμών στον σύγχρονο τουρισμό και τη μετασχηματιστική τους επίδραση στη δομή των αγορών, στον ανταγωνισμό και στα επιχειρηματικά μοντέλα. Αναλύονται βασικές κατηγορίες πλατφορμών, όπως online travel agencies (OTAs), marketplaces, review platforms και πλατφόρμες της οικονομίας διαμοιρασμού, με έμφαση σε έννοιες όπως τα network effects, η πλατφορμική ισχύς και το συγκριτικό πλεονέκτημα των δεδομένων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον τρόπο με τον οποίο οι πλατφόρμες διαμορφώνουν τη συμπεριφορά καταναλωτών και επιχειρήσεων, καθώς και στις στρατηγικές εξάρτησης ή απεξάρτησης των τουριστικών επιχειρήσεων και προορισμών από αυτές. Παράλληλα, το μάθημα εξετάζει τις ξένες επενδύσεις στον τουρισμό, αναλύοντας τα κριτήρια ελκυστικότητας προορισμών και επιχειρήσεων, τον ρόλο της ψηφιακής ωριμότητας και των δεδομένων στη λήψη επενδυτικών αποφάσεων, καθώς και τα κανονιστικά και ανταγωνιστικά ζητήματα που προκύπτουν. Μέσα από μελέτες περίπτωσης διεθνών πλατφορμών, όπως Booking, Airbnb και TripAdvisor, οι φοιτητές αναπτύσσουν την ικανότητα να αξιολογούν στρατηγικές επιπτώσεις για την αγορά, να εντοπίζουν ευκαιρίες και κινδύνους και να διαμορφώνουν τεκμηριωμένες προτάσεις πολιτικής και επιχειρησιακής στρατηγικής.

🎯 Μαθησιακά Αποτελέσματα

• Κατανοούν τον ρόλο των ψηφιακών πλατφορμών στον τουρισμό (OTAs, marketplaces, sharing economy).
• Αναλύουν έννοιες όπως network effects, platform power, data advantage.
• Κατανοούν τη δυναμική των ξένων επενδύσεων στον τουρισμό.
• Ερμηνεύουν το κανονιστικό και ανταγωνιστικό πλαίσιο.
• Αναλύουν στρατηγικά οικοσυστήματα πλατφορμών.
• Αξιολογούν επενδυτικές ευκαιρίες σε τουριστικούς προορισμούς.
• Εκτελούν case analysis (Booking, Airbnb, TripAdvisor).
• Διαμορφώνουν στρατηγικές συνεργασίας ή μείωσης εξάρτησης από πλατφόρμες.
• Συνδέουν ψηφιακή ωριμότητα με επενδυτική ελκυστικότητα.
• Λαμβάνουν στρατηγικές αποφάσεις σε περιβάλλον platform economy.
• Αναπτύσσουν πολιτικές και στρατηγικές για προορισμούς και επιχειρήσεις.

📖 Περιεχόμενο Μαθήματος

Το μάθημα εισάγει τους φοιτητές στις βασικές αρχές σχεδιασμού επιστημονικής έρευνας και στην ανάπτυξη ερευνητικής πρότασης για τη διπλωματική εργασία. Αρχικά παρουσιάζονται οι βασικές έννοιες της επιστημονικής έρευνας, τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας και η διατύπωση ερευνητικού προβλήματος. Εξετάζεται η ανάπτυξη ερευνητικών ερωτημάτων και υποθέσεων εργασίας, καθώς και η σημασία της βιβλιογραφικής ανασκόπησης για τη διαμόρφωση θεωρητικού πλαισίου. Στη συνέχεια αναλύονται οι βασικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται στις κοινωνικές επιστήμες, όπως η ποσοτική και η ποιοτική έρευνα, καθώς και τα εργαλεία συλλογής δεδομένων, όπως ερωτηματολόγια, συνεντεύξεις και μελέτες περίπτωσης. Παρουσιάζονται επίσης ζητήματα δειγματοληψίας, εγκυρότητας και αξιοπιστίας της έρευνας, καθώς και βασικές αρχές ανάλυσης δεδομένων. Τέλος, οι φοιτητές καθοδηγούνται στη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης ερευνητικής πρότασης για τη διπλωματική εργασία, η οποία περιλαμβάνει το ερευνητικό πρόβλημα, το θεωρητικό πλαίσιο, τη μεθοδολογία συλλογής και ανάλυσης δεδομένων και ένα ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης της έρευνας.

🎯 Μαθησιακά Αποτελέσματα

• Κατανοούν τη διαδικασία σχεδιασμού επιστημονικής έρευνας στις κοινωνικές επιστήμες και ειδικότερα στον τουρισμό και στη διοίκηση επιχειρήσεων.
• Διατυπώνουν σαφές ερευνητικό πρόβλημα και αναπτύσσουν ερευνητικά ερωτήματα ή υποθέσεις εργασίας.
• Πραγματοποιούν συστηματική επισκόπηση της διεθνούς επιστημονικής βιβλιογραφίας.
• Επιλέγουν κατάλληλες ποσοτικές ή ποιοτικές ερευνητικές μεθόδους.
• Σχεδιάζουν εργαλεία συλλογής δεδομένων όπως ερωτηματολόγια ή οδηγούς συνέντευξης.
• Αξιολογούν τη μεθοδολογική εγκυρότητα και αξιοπιστία μιας ερευνητικής προσέγγισης.
• Αναπτύσσουν ολοκληρωμένη ερευνητική πρόταση για τη διπλωματική εργασία.
• Παρουσιάζουν και υποστηρίζουν επιστημονικά μια ερευνητική ιδέα.

📖 Περιεχόμενο Μαθήματος

Η διπλωματική εργασία αποτελεί την κορύφωση της μαθησιακής διαδικασίας του Π.Μ.Σ. και στοχεύει στην εις βάθος διερεύνηση ενός εξειδικευμένου θέματος στον τομέα του ψηφιακού μετασχηματισμού και της καινοτομίας στον τουρισμό. Η εργασία βασίζεται στην ερευνητική πρόταση που αναπτύχθηκε στο μάθημα «Σεμινάριο Σχεδιασμού Έρευνας και Διπλωματικής Εργασίας» και περιλαμβάνει την πλήρη ανάπτυξη και υλοποίησή της. Η διπλωματική εργασία μπορεί να είναι i) ερευνητική (ποσοτική, ποιοτική ή μικτή), ii) εφαρμοσμένη (case study, επιχειρησιακή ανάλυση, data-driven project), iii) στρατηγική/συμβουλευτική μελέτη. Η εργασία περιλαμβάνει: i) σαφή διατύπωση ερευνητικού προβλήματος, ii) επισκόπηση βιβλιογραφίας, iii) μεθοδολογία, iv) ανάλυση δεδομένων, v) παρουσίαση αποτελεσμάτων, και vi) συμπεράσματα και προτάσεις.

🎯 Μαθησιακά Αποτελέσματα

• Κατανοούν σε βάθος ένα εξειδικευμένο θέμα στον ψηφιακό μετασχηματισμό και την καινοτομία στον τουρισμό.
• Γνωρίζουν προηγμένες ερευνητικές μεθοδολογίες.
• Κατανοούν τη σύνδεση θεωρίας και πρακτικής στον τουριστικό τομέα.
• Διαμορφώνουν ερευνητικά ερωτήματα και υποθέσεις.
• Σχεδιάζουν και υλοποιούν ερευνητικά έργα (ποσοτικά, ποιοτικά ή μικτά).
• Αναλύουν δεδομένα και εξάγουν τεκμηριωμένα συμπεράσματα.
• Συντάσσουν ολοκληρωμένο επιστημονικό κείμενο.
• Παρουσιάζουν αποτελέσματα με σαφήνεια και επιστημονική τεκμηρίωση.
• Συνθέτουν γνώση από διαφορετικά επιστημονικά πεδία.
• Λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις.
• Αναπτύσσουν καινοτόμες λύσεις σε πραγματικά προβλήματα του τουρισμού.
• Εφαρμόζουν κριτική σκέψη και ερευνητική αυτονομία.